بسم الله الرحمن الرحیم

 با عرض سلام وادب خدمت دوستان صمیمی گمگشته دل و تمام کسانی که این مطلب را می خوانند انشاالله خداوند عزوجل با لطف وکرم خود مرا ياری دهد تا آنچه مقصود من است به انجام برسد وخواسته تمام خوبان برآورده گردد. مقاله ای که درپی می آید،از نوشته های سيد شيخ محمد كسنزاني حسيني مرشد اعظم طريقت عليه قادريه كسنزانيه می باشد.این مقاله دومین مبحثیست درباب توسل که در این وبلاگ خدمت خوانندگان عزیز ارائه می شود.امیدوارم مورد استفاده قرار بگیرد .                                                                 

تــوســــل                                                                    

سپاس خدای راکه اسلام را به واسطه عالمان اهل عمل و مشایخ کامل یاری کرد  و با دلایل روشن آنان، حجت های اهل گمراهی را منقطع ساخت. همان گمراهاني که همچون چارپایان و حتی گمراه تر از آنان اند. و شهادت می دهیم که خدایی به جز الله نيست، یگانه است و شریکی ندارد و همواره به صفات کمال موصوف است و شهادت می دهیم که سرور ما محمّد بنده و فرستاده اوست، همان کسی که کتاب بر او نازل شد تا روشنگر و هدایت کننده و رحمتی برای دیگر مردمان باشد، همو که روش ها را بنا نهاد و شریعت را روشن کرد، دین را ظاهر ساخت و احکام را تمام نمود. صلوات خدا بر او و بر خاندان پاک و یاران برگزیده اش که هادیان امت اند و برای ما مسائل دین را بیان می کنند و سلم تسلیماً.

ما این رساله را به یک مقدمه و دو فصل تقسیم کرده ایم، فصل اول به بحثي کوتاه پیرامون معنی(وسیله) و رد شبهات و بیان عقیده مسلمانان در خصوص این مسئله می پردازد و فصل دوم در مورد بیان دلایل این موضوع به شکلی مفصل و بر گرفته از کتاب قرآن کریم و سنت پاک و سخنان علمای پیشین و پسین است.

فصل اول: معنی وسیله

وسیله در لغت: ابن اثیر می گوید: وسیله در اصل چیزی است که با آن به چیزی می رسیم و یا نزدیک می شویم؛ وسیله شفاعت روز قیامت است. پس وسیله واسطه ایست که بدون آن نمی توان به هدف و خواسته ها رسید.

وسیله در اصطلاح: هر چیزی است که ما را به حق تعالی و رضای او رسانده و از خشم و غضبش در دنیا و آخرت دور می سازد.

انواع وسیله:

سنت مطهره نشان می دهد که سه نوع وسیله وجود دارد که بدون آنها نمی توان به هدف و خواسته (یعنی خدای تعالی) رسید:

نوع اول: توسل به اسماء و صفات خدا و خواندن آنها  و چیزهایی نظيرآن برای رسیدن به خدا. در مورد صحت این كارهمه اتفاق نظر دارند.

نوع دوم: توسل به طاعات و اعمال صالحه در پیشگاه خداوند است،مثل آنچه که در حدیث سه نفر اصحاب غار آمده است؛ درب غار به رویشان بسته شد و آنها متوسل به اعمال صالح خود شدند ودر نتيجه درب غاربرايشان گشوده گرديد. در این مورد هم اختلافی وجود ندارد.

نوع سوم: توسل به انبیاء و اولیاء و صالحین در نزد خداست،خواه زنده باشند و خواه مرده، که این نوع از توسل موضوع رساله حاضراست .

در واقع منظور خداوند در آیه "یا ایهاالذین آمنوا اتقو الله و ابتغوا الیه الوسیلة و جاهدوا فی سبیله لعلکم تفلحون(مائده 35) هر سه نوع وسیله ياد شده است و ما در این رساله به روشن ساختن آن خواهیم پرداخت.

وسیله همان شفاعت است

خداوند تعالی فرماید: " من ذاالذی یشفع عنده الا باذنه (بقره ۲۵۵)"

مفسران در مورد اين آيه می گویند: هیچکس نمی تواند نزد او شفاعت کند مگر این که خداوند به او اجازه سخن گفتن بدهد. و این خود به آن معناست که خدای تعالی به بعضی از بندگان خود از پیامبران  و اولیاء- به امر و اراده خودش- اجازه شفاعت می دهد، و از آنجا که شفاعت بین خالق و مخلوق ثابت شده است در نتیجه وساطت بین آنها هم به ثبوت می رسد. زیرا شفاعت همان وساطت است وهمه متونی که   شفاعت را ثابت می کنند در حق وحقیقت دلایلی برای اثبات صحت توسل به وسیله ای در نزد خدای  تعالی نيز هستند.

 استعانت(یاری خواستن) یا استغاثه(طلب کمک) از انبیاء و اولیاء و صالحین بر سه نوع است:

نخست: این که فردي "صالح" كسي را از نظر مادّي كمك كند.

دوم: این که با دعا و آمرزش طلبی ياري نمايد.

سوم:اين كه از راه دور مدد رساند

این وجوه دلایل ثابت شده ای در کتاب و سنت و اجماع دارد.اما در مورد حکم دو مورد اول و دوم باید گفت برای اثبات آنها کافی است که اجماع علما گذشته را از زبان امام تقی الدین سبکی بیان کنیم که گفت: "بدان که توسل و استغاثه و شفاعت خواهی از پیامبر(صلي الله تعالي عليه و سلم) در نزد خدا (سبحانه و تعالی) مجاز و نیکو است و جواز و خوبی آن نیز از اموری است که نزد هر مسلمان دیندار معلوم است و هیچیک از اهل ادیان منکر آن نبوده و در هیچ زمانی  هم سخني از انكار آن شنیده نشده بود ؛ تا آنکه ابن تیمیمه آمد و از آن به كلامي سخن گفت که حقیقت را برای جماعت "ضعیف" پوشاند و چیزی را بدعت نهاد که در عصرهای دیگر سابقه نداشته است.

شیخ احمد زینی دحلان می گوید: "مذهب اهل سنت و جماعت این است که توسل به پیامبر ( ص)و همینطور دیگر پیامبران  و رسولان و اولیاء و صالحین در زمان زندگی و بعد از وفات ایشان صحیح و جایز است. زیرا ما گروه های اهل سنت هیچ تاثیر و خلق و ایجاد و اعدام و نفع و ضرری را جز از جانب خدای تعالی که یگانه است و شریکی ندارد قبول نداریم.

 و اما اجماع متاخرین را از زبان شیخ علامه عبدالکریم مدرس ، رئیس انجمن علماي عراق نقل می کنیم که فرموده است: "شرک و کفر دانستن توسل مخالفت آشکار با بنیان های اسلام است... زيرا اگر بایستیم و رو به سوی ضریح نورانی ایشان کنیم و با ایشان سخن بگوییم ، بر اي چنین کاری در دین مبنایی وجود دارد و آن اصل و مبنا همان سخن گفتن با او (صلي الله تعالي عليه و سلم) در تشهد نماز است و معنی آن این است که ایشان(صلي الله تعالي عليه و سلم) روحی با درجات بالا دارد که خداوند سبحانه و تعالی آن روح را به او عطا کرده است ؛ روحی با فضیلت هایی که تنها خداوند آنها را می شناسد و این خود خداست که صلواتِ صلوات فرستندگان و خطاب حاضران و غایبان را به ایشان می رساند.

هنگامی که به حضرت (ص) متوسل می شویم و از ایشان می خواهیم که برایمان دعا کند، طلب دعااز ايشان مشروع است و برای روحانیت نورانیشان فرقی نمی کند که در دنیای مادی باشند و یا در عالم برزخ و  هنگامی که به ذات شریف ایشان و یا مقام عظیم ،حق بزرگ وحق رعایت خالصانه شان نزد خدا متوسل می شویم و یا به فضل احسان و لطفشان و به مقام طاعت و اعمال و جهادشان در راه دین توسل می جوییم، جواز همه اینها در روایات صحیح ودر كتاب و سنت آمده است.

واما در كتاب قرآن: